DOMUZTEPE

 Kahramanmaraş ili, Pazarcık ve Türkoğlu ilçelerinin sınırları içinde yer alan Domuztepe Höyüğü, literatüre ilk kez Hans Henning von der Osten’in 1929 yılında bölgede yürüttüğü seyahate dair haritada yer almıştır. Bununla birlikte bilim dünyasındaki önemi ilk kez 1993 yılında yörede arkeolojik araştırmalar yürüten Amerikan-İngiliz ortak heyeti tarafından bilim dünyasına tanıtılmıştır. Aynı heyetin 1995-2012 yılları arasında arkeolojik kazılar gerçekleştirdiği Domuztepe Höyüğünde 2013 yılından itibaren Hacettepe Üniversitesine mensup bir Türk heyeti çalışmaları devam ettirmektedir. Bir höyük yerleşimi olan Domuztepe’nin ilk sakinleri MÖ 7.000’lerde buraya yerleşmiş ve MÖ 5.400’e kadar yaklaşık 1.500 yıl kesintisiz iskânın ardından yerleşimi terk etmiştir. 

 Domuztepe Höyüğü’nde yürütülen arkeolojik kazılar sayesinde Kahramanmaraş’ın Geç Neolitik dönemdeki (MÖ 7.000-5.400) ilk köy yerleşimcileri ve onların yaşam biçimleri hakkında bilgi sahibi olunabilmektedir. Kazılarda gün ışığına çıkarılan mimari kalıntılardan hareketle burada yaşayan insan topluluklarının basit kulübeler inşa ettiği ve yılın tüm zamanında iskân etmedikleri anlaşılmaktadır. Sıcak ve kurak geçen yaz aylarında çevredeki dağlık alanlara topluca göç eden insanlar, kısmen ılık geçen kış aylarında yerleşime tekrar dönmekteydi. Gündelik eşya içindeki aletlerin tümü çakmaktaşı, bazalt ve serpantin gibi yörede hammadde olarak bolca bulunan taşlardan üretilmekte, kap-kacak olarak da elde biçimlendirilmiş pişmiş toprak kaplar kullanılmaktaydı. Söz konusu bu aletler ile pişmiş toprak kaplardan yola çıkarak yerleşimdeki insanların uzak coğrafyalarla da yakın temas içinde olduğu anlaşılmaktadır. Domuztepe Höyüğü kazı buluntuları Kahramanmaraş’ın tıpkı şu anda olduğu gibi günümüzden 9.000 yıl önce de önemli yolların kavşağında yer aldığını göstermektedir. Özellikle, Fırat ile Dicle arasındaki coğrafyayı kapsayan Mezopotamya ile yakın temas içinde oluşu dikkat çekicidir. Domuztepe Höyüğü sakinlerinin Geç Neolitik dönem sonunda (yaklaşık MÖ 5.400) burayı terk ettikten sonra güneye doğru göç ettikleri ve burada Büyük Sumer uygarlığını yaratan topluluklarla ilinti olduklarına dair somut kanıtlar kazılarda ele geçmiştir.